Temat: Jakie było dwudziestolecie międzywojenne? - próba syntezy epoki.
autorka: Anna Kisiel, Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Olecku

Cele lekcji:
Uporządkowanie wiadomości;
Uporządkowanie źródeł wiedzy;
Ocena stanu własnych umiejętności w zakresie problematyzowania wiedzy o epoce (pp), posługiwania się terminologią
teoretycznoliteracką (p), charakteryzowania zjawisk w literaturze(p), kulturze (p) i umysłowości epoki (pp).

Cele operacyjne:
Wiadomości i umiejętności

Po lekcji uczeń:
Hierarchizuje zagadnienia związane z epoką;
Porządkuje definicje podstawowych pojęć teoretycznoliterackich ( m. in. gatunki literackie typowe dla epoki);
Wymienia i charakteryzuje główne kierunki w sztuce XX- lecia międzywojennego;
Przy pomocy odpowiednio dobranych przykładów prezentuje zjawiska w literaturze w zakresie kompozycji, stylu i języka, problematyki;
Konstruuje pytania i podejmuje próby udzielenia na nie odpowiedzi.

Postawy
Przewiduje skutki wpływu otaczającej rzeczywistości na postawy ludzi;
Czuje się odpowiedzialny za poziom swoich umiejętności oraz wiedzy.

Metody i formy pracy:
metoda problemowa - praca w grupach zadaniowych;
„burza mózgów”.
Środki dydaktyczne:
podręczniki;
materiały zgromadzone przez uczniów (notatki, źródła książkowe) ;
słowniki, encyklopedie;
arkusze papieru, flamastry.

Przygotowanie uczniów do lekcji:
zgromadzić i uporządkować materiały własne zbierane podczas pracy nad epoką ( notatki, ilustracje dzieł sztuki, wycinki prasowe, materiały z Internetu);
powtórzyć wiadomości dotyczące kontekstu politycznego epoki.

Przebieg lekcji:
Faza wprowadzająca:
Wspólne ustalenie celów dla ucznia

Podczas lekcji:
uporządkujesz informacje związane z epoką w bloki zagadnieniowe (kontekst historyczny, umysłowość epoki, główne tendencje w sztuce, grupy poetyckie itp.) i dokonasz ich hierarchizacji;
sprawdzisz, czy potrafisz zdefiniować podstawowe pojęcia teoretycznoliterackie i poprawnie się nimi posługiwać (także w odniesieniu do różnych gatunków);
ocenisz aktualny poziom swojej wiedzy i umiejętności oraz ustalisz, jak możesz go podnieść; zaangażujesz się w tworzenie zestawu zadań na pracę klasową; ocenisz, czy i w jakim stopniu literatura i sztuka dwudziestolecia międzywojennego są zwierciadłem problemów, z którymi mierzą się ludzie żyjący w tej epoce (pytanie kluczowe).

Część główna:
1. Wspólne porządkowanie hasłowych informacji o epoce w postaci punktów planu.
2. Samoocena uczniów (każdy uczeń zaznacza, które punkty planu sygnalizują problemy, jego zdaniem, łatwe, a które- trudne) .
3. Wybór dwóch punktów planu do ćwiczenia prowadzącego do:
weryfikacji samooceny (uczniowie formułują i zadają sobie nawzajem pytania dotyczące wiadomości ocenianych jako dobrze opanowane, pozostali uczniowie słuchają odpowiedzi, w razie potrzeby- uzupełniają je); recenzowania odpowiedzi (ocena koleżeńska).
4. Ustalenie, które obszary będą przedmiotem sprawdzania i uporządkowanie ich pod względem ważności (ile pytań przypadnie na każdy z nich, jaki charakter będą mieć pytania).
5. Podział na grupy zadaniowe:
Każda grupa przygotowuje po dwa pytania związane z każdym punktem planu;
Każda grupa ustala „nacobezu” do przygotowanego przez siebie zestawu pytań.
"Jakie było dwudziestolecie międzywojenne? - próba syntezy epoki" - scenariusz lekcji dla III klasy liceum
6. Sprawdzenie poprawności redakcji pytań: uczniowie próbują udzielać na nie odpowiedzi i komentują, z czym mają problemy; ewentualne korekty redakcyjne.

Faza podsumowująca:
• Ocena stopnia realizacji celów sformułowanych na początku lekcji (informacja zwrotna od ucznia do nauczyciela).
• Podsumowanie spostrzeżeń dotyczących wpływu rzeczywistości otaczającej twórcę na tematykę i formę literatury i sztuki w dwudziestoleciu międzywojennym.

W scenariuszu znalazły się następujące elementy OK:
cele lekcji;
cele dla ucznia (ustalone wspólnie na początku lekcji;
pytanie kluczowe;
samoocena;
ocena koleżeńska;
"nacobezu".

Korzyści płynące z realizacji takiego scenariusza:
podniesienie rzetelności przygotowania się do powtórzenia;
zwiększenie zaangażowania uczniów w pracę na lekcji;
identyfikowanie się ze wspólnie wybraną formą sprawdzania wiedzy i umiejętności;
możliwość całościowego oglądu epoki i skomentowania pytania kluczowego.

Trudności, które mogą się pojawić przy realizacjii takiego scenariusza:
zakłada się rzetelne przygotowanie uczniów do lekcji powtórzeniowej (stan faktyczny może nieco odbiegać od oczekiwań !!);
kłopoty może sprawiać uczniom redakcja pytań i ustalanie "nacobezu" (ale przystępują do działania bardzo chętnie);
nauczyciel musi być przygotowany na to, że działania uczniów trzeba stale obserwować, pomagać w sytuacji, gdy zgłaszają problemy